Kraampjes (1)

_
Ze zijn er altijd geweest. Toen ik een kind was, leken ze reusachtig. Ik keek met grote ogen en diep verlangen naar de molentjes, de prullaria en het snoep. Noppen en pepernoten, heiligenbeeldjes, paternosters en kruisjes leken overgoten met een bonte potpourri van geuren en kleuren. Je kon het zo mooi, blinkend of zot niet bedenken of het was te koop in de eindeloze rij kraampjes rond de kerk. Aan de beschermende hand van mijn moeder of grootmoeder, getooid in zondagse kleren, met witte sportkousen in zwarte lakschoentjes, stapte ik mokkend en stilletjes mompelend langs de kraampjes. Ik wilde een babelut, of beter nog, een grote zak roze spekken, die we meisjesvlees noemden. Maar mijn moeder was slim genoeg om mij een bezoek aan Jef Lemmens te besparen. Jef mocht dan wel de burgemeester van Scherpenheuvel zijn, hij was ook de schrik van alle kinderen en kleinmoedigen met tandpijn. Zijn praktijk was enkele meters verwijderd van het gemeentehuis.

De kraampjes zijn er altijd geweest, in hun barakjes die schots en scheef trokken naarmate het bedevaartseizoen vorderde. Alsof ze kreunden onder de centen, want het gerucht deed de ronde dat je met een goede kraam gemakkelijk een miljoen per jaar kon verdienen. Oude Belgische franken. De concurrentie was sterk, maar de camaraderie nog sterker, want uiteindelijk trokken alle kraameigenaars aan het langste eind. In november, daags na Kaarskensprocessie, brak iedereen zijn barak af met de bevredigende gedachte dat ze de vreemden heel wat duiten uit hun zakken hadden geklopt. Dank u, Lievrouwke, bid voor ons.

Anno 2010 bleef er van al die folklore en al die commercie nog maar weinig over. Een kraam uitbaten is een harde stiel, die niet meer besteed is aan de nieuwe generatie Scherpenheuvelaars. Bovendien is ook de verlokking afgenomen. Kinderen zeuren op zondag al lang niet meer om molentjes en babelutten. Ze krijgen immers alles wat hun hartje begeert op de andere dagen van de week. Toch waren er nog steeds acht kramen rond de basiliek. Acht eigenaars die geloofden dat het de moeite loonde om koppig te volharden in traditie. Acht gelukkige dwazen die elk jaar opnieuw hun planken en vijzen van onder het winterstof haalden, ze naar het centrum sjouwden, hun barakjes optrokken, en enthousiast alle rekken vulden met snoep, speelgoed of religieuze snuisterijen. Toen ze aan het einde van het afgelopen bedevaartseizoen hun kraampjes afbraken, deden ze dat voor de allerlaatste keer. De planken, die jarenlang zo’n goede diensten hadden bewezen, werden onverbiddelijk naar de kachel verbannen, omdat het stadsbestuur beslist heeft om van honderden jaren traditie brandhout te maken.

‘Bij vernieuwing van het centrum van Scherpenheuvel,’ zo staat op pagina 3 van de Stadsinfo, die vandaag in mijn bus viel, ‘wordt van de gelegenheid gebruik gemaakt om de kraampjes te vernieuwen. Een aantal van de bestaande kraampjes zijn sterk verouderd. Het bestuur besliste om de kramen te vernieuwen om zo een fris, eenvormig geheel te vormen met de omgeving. Er werd bijgevolg beslist 8 identieke houten kraampjes te voorzien tegen het volgende seizoen en deze te verhuren aan de uitbaters. Deze zullen dezelfde afmetingen hebben als de oude kraampjes. De kraampjes zullen nog steeds jaarlijks opgesteld worden tegen Pasen en weggenomen worden na Allerheiligen. Vandaar dat gemakkelijk te monteren constructies moeten gemaakt worden. De gemeentearbeiders zullen deze constructies zelf maken. De kostprijs van het materiaal wordt geraamd op 68.246,23 euro incl. BTW.’

Ik weet niet waar ik het meest moet over struikelen in deze aankondiging. In de eerste plaats vind ik het buitengewoon jammer dat het willekeurige, lukrake karakter van de kraampjes zal verloren gaan. Fris en eenvormig doet het niet voor mij. Verder moest ik even slikken bij de uitspraak dat de stad de kraampjes zal verhuren aan de uitbaters. Is dat dan de moderne versie van staangeld? Maar het meest choquerende in de aankondiging van onze eerwaarde bestuurders is toch wel het prijskaartje.

De kostprijs van het materiaal wordt geraamd – ik rond af – op 68.000 euro. Dat is, als ik me niet vergis, 8.500 euro per kraam! Voor wat houten planken, schroeven, en (als ik de diagram mag geloven die bij de aankondiging staat) een golfplaten dak. Misschien zijn ze wel van plan om massiefeiken kramen te bouwen, met prachtig uitgesneden motieven van engelen en heiligen. Of misschien wordt er ebbenhout geïmporteerd uit de duistere wouden van Afrika.
Dit is, zeg nu zelf, te gek om los te lopen. Een kostenraming van achtenzestigduizend euro voor het materiaal van acht kraampjes roept bij mij een ton vragen op. Wie heeft bijvoorbeeld die berekening gemaakt? En wie levert dat materiaal? Wie verdient hier geld mee? Wie zegt dat dit door de beugel kan?

Het straffe is dat op dezelfde pagina een aankondiging staat voor de aankoop van 36 nieuwe computers voor de stad, 38 computerschermen en een inkjetprinter. Een wijze investering, want zonder moderne infrastructuur kan een stad geen moderne administratie voeren. De totaalprijs van deze aankoop is 58.000 euro.
Pardon? Acht houten barakken kosten 68.000 euro aan planken, maar genoeg computerhardware om een klein bureaucratisch leger op de been te houden kost 10.000 euro MINDER?

Hoog tijd voor een Egyptische sit-in. We moeten met z’n allen samentroepen op de trappen van het stadhuis en het vertrek eisen van een regime dat beslissingen neemt die stinken. We moeten het ontslag eisen van een ‘regering’ die eerst de belastingen verhoogt, om vervolgens het geld langs deuren en vensters naar buiten te smijten.
Maar misschien is massabetoging niet eens noodzakelijk. We krijgen binnenkort namelijk de kans om de meerderheid van CD&V en OpenVLD op democratische wijze de laan uit te sturen. De gemeenteraadsverkiezingen kunnen, wat mij betreft, dus niet snel genoeg komen.


Lees ook 'Kraampjes (2)'.
_