De sarcofaag van Zichem

Tijdens de paasvakantie ben ik met mijn kinderen naar Brussels Expo geweest op de Heizel. Daar liep – en loopt nog steeds – een tentoonstelling over farao Toetanchamon, zijn graftombe en schatten. Met mijn twee oudste kinderen had ik al eens het museum in Cairo bezocht, maar voor de kleinsten was het de eerste keer dat ze de pracht en praal van Egypte van dichtbij aanschouwden. In replica weliswaar, maar dat kon hen nauwelijks deren.

We keken allemaal onze ogen uit. Zoveel goud en vakmanschap. De gedachte dat er voor één enkele man zo’n prachtig graf werd gebouwd, suggereerde dat hij wel zeer bijzonder moest zijn geweest. Wanneer iemand dan ook nog eens de moeite doet om een sarcofaag te bouwen, waarin het lichaam van die man perfect bewaard kan blijven, kan hij niet anders dan superieur zijn aan de gewone stervelingen rondom hem.
‘Maar hij ziet er niet anders uit dan iemand anders,’ merkte mijn jongste zoon na enige tijd terecht op. ‘Waarom kregen de andere mensen in Egypte niet zo’n mooi graf als hij?’
Het kostte me enige moeite om uit te leggen dat in die tijd niet iedereen evenwaardig was. Dat sommige mensen een hogere of lagere standing hadden in de maatschappij. Dat alleen de rijken of geprivilegieerden een sarcofaag verdienden. Hij vond die gedachte maar niks.
‘Dat is niet eerlijk,’ schudde hij het hoofd.
Ik slikte snel mijn volgende zin in, want ik stond op het punt hem te vertellen dat de wereld sinds die tijd eigenlijk nog maar weinig veranderd is.

Daarvan kreeg ik trouwens gisteren bevestiging op een onverwachte plaats. Ik ging naar een infovergadering van het stadsbestuur over hun plannen om een nieuwe feestzaal te bouwen in Zichem. In hun poging om alle verenigingen te voorzien van toegang tot een feestzaal en vergaderlokalen, hebben zij namelijk het idee opgevat om in drie deelgemeenten tot naarstig bouwen over te gaan. Wat ik niet goed begrijp is waarom er precies gekozen werd voor Messelbroek, de Keiberg en centrum Zichem als locaties voor die zalen. Als ik mij niet vergis, is de Keiberg niet eens een deelgemeente, maar gewoon een onderdeel van Zichem, waardoor Zichem in feite twee feestzalen krijgt, terwijl andere plaatsen in de kou blijven staan. Maar bon, die gedachte mag je afdoen als vitterij van mijnentwege.

Dat er nood is aan een zaal in of dicht bij het centrum van Zichem, dat trek ik niet in twijfel. Als ik de Zichemnaars moet geloven, is de horeca bij hen op sterven na dood, kan je nergens nog een fatsoenlijk repetitielokaal vinden, en worden er al jaren geen fuiven meer georganiseerd, terwijl die van Zichem toch de mannekes van plezier zijn, verdorie.
Zal zo’n feestzaal-annex-vergaderlokalen dan soelaas brengen? Zal het feesten en fuiven terug opleven? Zal het carnaval een tweede leven krijgen? Zullen nieuwe harmonies, clubs en verenigingen als paddenstoelen uit de grond schieten? Daar durf ik mijn hand niet voor in het vuur steken. Alleen de toekomst zal het uitwijzen. Ik heb gisteren weinig – om niet te zeggen geen – juichende Zichemnaars ontmoet op de infovergadering van de stad. Misschien is dat al een kleine indicatie.

De nieuwe zaal zal worden gebouwd in de Hemmekes, een terrein vlak naast de Demer, achter de huizen aan het begin van de Ernest Claesstraat. Er staat al een gebouw op dat terrein, dat gebruikt wordt door de hondenclub, zoals deze vereniging in de volksmond wordt genoemd. Het stuk grond is eigenlijk overstromingsgebied, dat op regelmatige tijdstippen drassig wordt en voor de helft zelfs onder water komt te staan. Een halve meter water. Dit terrein is op het gewestplan ingekleurd als recreatiegebied, en biedt naast een aantal mogelijkheden ook een hoop kopzorgen. Voor de bouw van de nieuwe feestzaal zal men in de eerste plaats ernstig rekening moeten houden met het overstromingsgevaar. Alles zal moeten worden ingedijkt met binnen- en buitendijken. Op de vraag of het wel raadzaam is om hier een feestzaal en parking te bouwen, kregen de aanwezigen enkel als antwoord dat er in Zichem simpelweg geen andere mogelijke plaatsen zijn. ’t Is in de Hemmekes of nergens, met andere woorden.

Er is een lange waslijst van bezwaren tegen deze zaal. Hij zal teveel kosten, de toegangsweg via de Ernest Claesstraat zal dodelijke ongevallen veroorzaken, er zal geluidsoverlast zijn voor de omwonenden, de zaal is het paradepaardje van een plaatselijk gemeenteraadslid, de bouw druist in tegen de Demercharter, die Scherpenheuvel-Zichem mee ondertekende etc. Terwijl er nochtans ook voordelen zijn. Zo komen er 64 broodnodige parkeerplaatsen, die bereikbaar worden gemaakt vanuit het centrum van het dorp via een wandelweg (en gemakkelijkheidshalve ook voor kano’s en kleine vissersboten, telkens de parkeerplaatsen onder water staan).

Andere voordelen? Die zijn er vooral voor de hondenclub. Trainingclub De Gouden Jachthoorn vzw is een erkende vereniging in Scherpenheuvel-Zichem en misschien wel de Toetanchamon van onze stad. Tijdens de infovergadering, die nota bene doorging in hun clublokaal in de Hemmekes en niet in het stadhuis, bekroop mij het vreemde gevoel dat deze vereniging specialer is dan de andere verenigingen in onze stad. Want wat blijkt? Zij hebben het op een akkoord gegooid om het clublokaal volledig te laten integreren in het nieuwe project. In zijn huidige vorm. Er zal dus – ik vind dit niet uit – een sarcofaag worden gebouwd over het bestaande clubhuis om ervoor te zorgen dat het tot in de eeuwigheid bewaard kan blijven.
En daar blijft het niet bij. Naast het clubhuis van De Gouden Jachthoorn vzw wordt door de stad, speciaal voor hen, een spiksplinternieuwe keuken gebouwd, een sanitair blok, en 7 of 8 extra grote parkeerplaatsen. Allemaal voor exclusief gebruik door de club. Bovendien mogen zij hun zaal blijven verhuren en gaan de opbrengsten naar de clubkas. Om het verlies van de grond te compenseren die ze moeten afstaan voor de bouw van de feestzaal (grond – ik hoor het je denken – die eigendom is van de gemeente en niet van de club), krijgen ze binnenkort terreinen aan de Maagdentoren ter beschikking, om daar hun trainingsactiviteiten verder te zetten.

Het moet ware liefde zijn, tussen het schepencollege en De Gouden Jachthoorn vzw. Of zijn ze onafscheidelijk om andere redenen? Een grondig onderzoek kon ik op deze korte tijd niet uitvoeren, maar ik heb toch enkele dingen kunnen achterhalen. Waarom zijn ze bij de hondenclub zo sterk gehecht aan hun clubhuis? Als je dan toch mag blijven van de stad, en er komt een gans bouwproject, waarom dan niet meteen onderhandelen voor een nieuw clubhuis? Zo spectaculair is het huidige nu ook weer niet. Tijdens de infovergadering regende het hier en daar zelfs binnen. Ik stelde die vraag aan de voorzitter van de club en kreeg als antwoord: ‘Omdat wij het met onze eigen handen gebouwd hebben. We zijn eraan gehecht.’

Ik geloof hem. Ze zijn er zeer zeker aan gehecht. Maar niet om sentimentele redenen, zoals hij mij wilde laten geloven. Elk gesprek dat ik na de infovergadering voerde, leidde mij naar hetzelfde vermoeden. Er is een andere reden waarom dat gebouw niet mag worden afgebroken. En omwille van die reden heeft De Gouden Jachthoorn vzw het schepencollege bij het spreekwoordelijke pietje.
Ik verklaar mij nader. Vele jaren geleden, toen de dieren nog konden spreken en de bomen op hun wortels door het bos liepen, lag het terrein van de Hemmekes er verwaarloosd en verlaten bij. Er waren enkel nog de overblijfselen van het voetbalveld en de kantine, heel veel afval en nog meer onkruid. De huidige voorzitter van de club was op zoek naar een locatie en vroeg aan de eigenaar van de grond, met name de gemeente, of hij het terrein mocht gebruiken. Dat mocht, en huur hoefde hij niet te betalen. Hij kuiste de boel op, en begon met zijn activiteiten: een jachthondenschool voor retrievers. Hier worden puppies getraind, jagers en hun honden opgeleid en wedstrijden georganiseerd. Er wordt lidgeld geïnd en er is een winkel. Na enige tijd voldeed de oude kantine niet meer aan de eisen van de groeiende club. Het was tijd voor een nieuw clublokaal. En hoe doe je dat, wanneer je iets wil bouwen op grond die eigendom is van de stad? Je dient een bouwaanvraag in. Ah ja, dat is toch logisch. Hoe zou je zelf zijn?
Op 29 november 1993, onder het bewind van toenmalig CVP burgemeester Jef Lemmens, leverde de stad een vergunning af aan De Gouden Jachthoorn vzw voor de bouw van een polyvalente zaal en clublokaal.

Het gebouw kwam er. En samen met dat gebouw kwam er ook een overeenkomst tussen de vzw en de stad. Een contract, zeg maar, waarin niet alleen geschreven staat wie de eigenaar is van het gebouw, maar ook voor hoe lang en onder welke voorwaarden hij eigenaar zal blijven. Wat er precies in dat contract staat, weet ik niet. Ik heb het niet ingezien. Maar het roept bij mij allerhande vragen op.
Zou het kunnen dat er in die overeenkomst iets geschreven staat dat het daglicht niet mag zien? Verheft het schepencollege daarom De Gouden Jachthoorn vzw tot de Toetanchamon van Scherpenheuvel-Zichem? Is de afbraak van dat clublokaal zo’n groot taboe, dat het afgeschermd moet worden met een sarcofaag, en dat tegen aanzienlijke kost?

Wanneer ik kijk naar wat de grote gemene deler is tussen de schepencolleges van 1993 en 2011, stel ik vast dat het college toen was samengesteld uit CVP en SP, en nu uit CD&V en OpenVLD. Proberen onze huidige christendemocratische beleidvoerders angstvallig de sporen uit te wissen van de zonden die hun voorgangers hebben begaan? Proberen zij a posteriori de brokken te lijmen? Is deze sarcofaag een dekmantel?

Er zijn nog veel meer vragen waarop ik geen antwoord heb gevonden of kan bedenken. Waarom mag een erkende vereniging van Scherpenheuvel-Zichem zich inlaten met commerciële, winstgevende activiteiten? Waarom krijgen zij meer privileges dan andere verenigingen? Wie is De Gouden Jachthoorn vzw écht? En dan bedoel ik niet de argeloze, hardwerkende Zichemse vrijwilligers, die zich thuis voelen in de Hemmekes, en hun club met hand en tand verdedigen. Zij zouden zich beter de vraag stellen in wiens belang zij zich met zoveel enthousiasme inzetten, en wie daar uiteindelijk het meeste baat bij heeft.

Toetanchamon ligt begraven in Zichem, beste mensen. Binnenkort kan je tegen betaling naar zijn graf gaan kijken. Je mag dan zeker je zwemvliezen niet vergeten. Aan de oevers van de Nijl, euh Demer kan het springtij verraderlijk zijn.



-------
Een reactie is welkom, mits goede manieren.