Virtuele cafépraat

Vandaag interviewde mijn oudste dochter mij voor een van haar schoolvakken. Ik moest met een cijfer van 1 tot 5 aangeven hoe nietsbetekenend of onmisbaar de verschillende media zijn in mijn leven: radio, televisie, internet, gsm, film, boeken, tijdschriften, kortom een lange lijst van communicatiekanalen, waarvan, zo stelde ik vast, er nauwelijks enige zijn die ik niet als levensnoodzakelijk ervaar.

Drop mij op een onbewoond eiland, zonder stroom en een laptop, en ik verkommer subiet. Elke dag begint voor mij met het lezen van de krantenkoppen op mijn smartphone of iPad, terwijl ik nog ik bed lig. Kan je nagaan! Vroeger, toen de wekker afliep, draaide ik mij nog een keertje om, nu zit ik bij het krieken van de dag al op Facebook. Het smeren van de boterhammen voor de kinderen komt pas op de tweede plaats.

Ik lees alle grote Vlaamse kranten online, en ook een paar Waalse, om de zaak in evenwicht te houden. En als er in de loop van de dag nog een moment over is, tussen de nieuwsberichten op Radio 1 en de BBC Wolrd Service door, klik ik ook eens naar de internetkranten van onze Noorderburen. Zo las ik vorige week op nrcnext.nl een uitspraak van Abdelkader Benali die mij aan het denken heeft gezet. Benali is een Nederlander van Marokkaanse origine, die boeken en toneelstukken schrijft, maar ook uitstekend journalistiek werk levert. Zijn roman De langverwachte, geschreven vanuit het vertelperspectief van een ongeboren kind, werd in 2003 bekroond met de Libris Literatuurprijs. Een aanrader.

Volgens Benali hoeven we ons, sinds het ontstaan van de nieuwe media, niet meer te schamen voor onze perversiteiten. Integendeel. De technologie spoort ons zelfs aan om pervers te zijn.

Om te controleren of hij gelijk heeft, ben ik de afgelopen week extra attent geweest, en ben de uitspraken van mensen op Facebook - mensen die ik ook in het werkelijke leven ken - eens van dichterbij gaan bekijken. Voor mijn lezers die (nog) niet vertrouwd zijn met het sociale netwerkgebeuren, is Facebook niet in 1-2-3 uitgelegd, maar het komt in essentie hierop neer: stel je een grote groep individuen, verenigingen en bedrijven voor, een virtuele gemeenschap van 750 miljoen mensen, waaruit je een aantal enkelingen kan kiezen om samen een vriendenkring te vormen. Dat kunnen er twee zijn of 5000, aan jou de keuze.
Ken je hen persoonlijk of niet, dat is niet belangrijk. Belangrijk is wel dat je in meer of mindere mate met die mensen en groepen contact kan houden, in gesprek gaan, ruzie maken, foto’s uitwisselen, activiteiten aanprijzen, etc. De graad van ernst of beschaving van deze communicatie heb je maar gedeeltelijk in de hand.
Je kan gelukkig bepalen wie je vriend mag zijn en wie niet. Bovendien kan je, met behulp van een aantal handige links (de fameuze privacy settings), zoveel of zo weinig van je eigen gegevens tonen als je maar wil. Waar je jammer genoeg geen controle over hebt, zijn de uitspraken van anderen. En als we Benali mogen geloven, hebben we zelfs geen controle over uit onze eigen uitspraken.

Zou hij gelijk hebben?

Ik kan alleen zeggen dat ik meerdere keren heb vastgesteld dat mensen, die in het echte leven doordrongen zijn van bescheidenheid en integriteit, plots cafépraat gaan verkopen op Facebook. Ze slaan elke vorm van serieusheid in de wind, en wagen zich aan platitudes, zonder er zelfs maar bij na te denken. Ze staan niet langer stil bij het feit dat ze niet aan de toog van ’t Meuleke staan, in het gezelschap van een aantal gelijkgezinden, maar hun woorden te grabbel gooien aan enkele honderden of duizenden mensen, die hun uitspraken stilzwijgend meelezen. Vaak zijn die commentaren ook nog eens opgesteld in een spelling en taalgebruik die meer dan alleen maar suggereren dat er ook een echt cafébezoek aan vooraf is gegaan.

Een mooi bewijs van deze theorie gaf uitgerekend onze schepen van Cultuur afgelopen maandag, toen hij aan een collega gemeenteraadslid, die op reis is in Amerika, wilde duidelijk maken dat hij een ludiek cultureel evenement gemist had in Scherpenheuvel. Je kan zijn uitlating lezen door op deze link te klikken. Daarna mag je gerust naar hier of Facebook terugkeren en je eigen commentaar achterlaten. Voel je evenwel niet gedwongen, maar als de neiging toch opkomt, denk dan eerst even aan de moeder van de porseleinenwinkel.




Een reactie is welkom, mits goede manieren.