(Kaars)vettaks

Enkele dagen geleden ontstond er een mediastorm in een glas water, toen gynaecologe en senator Marleen Temmerman (sp.a) schreef dat de Denen op een goed idee waren gestoten met het heffen van een nieuwe taks op ongezonde en schadelijke vetten in hun levensmiddelen. De algemene gedachte daarachter is simpel: wanneer ongezonde voeding duurder wordt en gezonde voeding goedkoper, dan komt dat de volksgezondheid ten goede. Mensen zullen automatisch kiezen voor de gezondere levensmiddelen. Op die manier, aldus Temmerman, doe je aan preventieve gezondheidszorg, omdat mensen minder zullen gaan lijden aan overgewicht, en de ziektes die daarvan het gevolg zijn.

Nagenoeg iedereen lachte haar uit. Politici van andere partijen deden dat uit principe, en leden van haar eigen partij deden het omdat Bruno Tobback, de kersverse voorzitter van de Vlaamse socialisten, besliste om zich te distantiëren van haar uitspraken. Je kan met het heffen van een vettaks het eetgedrag van mensen niet beïnvloeden, zegt hij. Ze zullen geen nieuwe eetgewoontes aannemen, ze zullen alleen zorgen voor een extra inkomst voor de staatskas.

Dit bracht een van onze lokale schepenen op een idee. Hij schudde het eerst uit de losse mouw, om het vervolgens meteen op Facebook te lanceren. (Hij doet daar wel vaker uitspraken, maar daarover rapporteerde ik hier een tijdje geleden al.) Toen ik hem opbelde, haastte hij zich om te zeggen dat het maar om een vluchtige gedachte ging, en het zeker geen standpunt is van OpenVLD of van het schepencollege van Scherpenheuvel-Zichem, iets wat ik uiteraard intussen al gecheckt had. Overal waar ik aanklopte, stootte ik op een no comment.

‘De stad zit krap bij kas,’ zei hij, ‘wegens zware investeringen in de renovatie van de basiliek en de heraanleg van het centrum van Scherpenheuvel. Allemaal dingen die de lokale middenstand, en vooral de kerkfabriek ten goede komen, terwijl die laatste zelf geen enkele duit in het zakje heeft gedaan. Wij doen zoveel voor deze stad,’ klaagt onze schepen van Cultuur, Sport en Recreatie in het koninklijk meervoud, ‘en we krijgen er niks voor terug.’ Zijn kiezers zullen het graag horen.
Aangezien er, naar zijn zeggen, van belastingverhoging geen sprake kan zijn - het is nu eenmaal een OpenVLD programmapunt - moet de stad op zoek naar alternatieve bronnen van inkomsten. Geld gaan zoeken bij de eigen inwoners kan niet de bedoeling zijn, dus moet het geld uit de zakken van andere mensen komen. En wie zijn die andere mensen in Scherpenheuvel? De bedevaarders natuurlijk. De plaatselijke overheid moet inventief zijn.

Sociale werkplaats de Vlaspit vzw, hier in Scherpenheuvel, produceert de kaarsen die dagelijks rond de basiliek worden gebrand. Miljoenen per jaar, schrijft onze schepen op Facebook. Dus lanceert hij geen vettaks, maar een kaarsvettaks. Een soort van btw op elke kaars die wordt aangestoken. De kaarsen worden voor de bedevaarders tien eurocent duurder, en die tien cent gaat rechtstreeks naar de stadskas.

Toen ik dit sluwe plan ging aftoetsen op de pastorie, was er ook daar geen enkele commentaar. Het werkte wellicht een enkeling op de lachspieren, maar helemaal zeker ben ik daar niet van. Misschien dachten ze wel hetzelfde als een collega en partijgenoot van de heer schepen, die zich gisteren toch de volgende uitspraak liet ontvallen: 'Kaarsen en katten, ze hebben nu eenmaal een historische band in Scherpenheuvel.'

De hele farce van de kaarsvettaks terzijde, denk ik dat onze schepen wél een belangrijk punt heeft aangehaald in zijn exposé. Met name de lege stadskas. Is het niet zo dat het schepencollege het geld heeft opgedaan aan veel meer dan de renovatie van het centrum alleen? Aan het bouwen van megaprojecten, bijvoorbeeld, of het subsidiëren van een verlieslatend gemeenschapscentrum dat wordt afgedaan als het paradepaardje van de stad.
Een mens hoeft geen advocaat of schepen te zijn om te zien dat den Egger vierkant draait, dat het management gestoeld is op verkeerde hiërarchische verhoudingen, en dat de zogenaamde verdubbelde ticketverkoop enkel de waarheid verdoezelt.
Toen ik op 6 juni 2006 getuige was van de opening van GC den Egger, stond ik samen met misschien wel achthonderd mensen in de grote zaal te dansen op het ritme van El Tattoo del Tigre. Het was een prachtig, uitbundig feest, dat het startsein moest zijn van een project dat enkel aan kracht kon winnen. De burgemeester en zijn schepenen gaven mekaar schouderklopjes tot ze er bont en blauw van zagen, zo fier waren ze op hun cultuurpaleis.

Op 21 september 2011 blies den Egger vijf triestige kaarsjes uit, tijdens een verjaardagsfeest dat helemaal geen feest was. Het leek wel alsof er met een minibudget snel wat zangers en een zangeres waren opgetrommeld, in de hoop het op de valreep toch een viering te kunnen noemen. Er waren ternauwernood tweehonderd gasten aanwezig, en het viel me op dat de gapende leegte van de zaal angstvallig verborgen werd achter zwarte doeken. Dit was geen viering van het vijfjarig bestaan van een cultuurpaleis, dit had eerder iets van een begrafenis.

Wanneer slechte managers een diepe kuil graven in de stadskas, dan kan kaarsvet de put niet vullen. Zelfs al werden er aan de basiliek jaarlijks miljoenen kaarsen gebrand, het zou niet helpen.
Een truc die slechte managers wel eens toepassen, wanneer ze hun eigen tekortkomingen willen verbergen, is de schuld op iemand anders steken. Op Kris Lemmens, bijvoorbeeld, de artistieke directeur van het gemeenschapscentrum. Hier is een man die, omwille van zijn brede ervaring en zijn professionele netwerk, aan de basis ligt van de enige stevige poot die GC den Egger heeft om op te staan: een uitstekende programmatie. Stamp die ene poot onderuit, en het cultuurpaleis stort als een kaartenhuisje in elkaar.

Helaas vrees ik dat het schepencollege mijn visie niet deelt. Het zou niet de eerste keer zijn. Er bestaat gelukkig één ingrijpende remedie tegen slechte managers, en dat zijn betere managers. En even gelukkig geldt dat ook voor een stadsbestuur.




Een reactie is welkom, mits goede manieren.