donderdag 9 juli 2009

De man in de gouden doodskist

_
Het afscheid van Michael Jackson werd een onovertroffen triomf: het grootste media-event ooit zowel op artistiek, zedelijk als menselijk vlak. Misschien was 7 juli 2009 wel het begin van een nieuw tijdperk, een nieuwe cultus. Er werd namelijk het portret geschilderd van een man die zijn eigen kitch oversteeg, die alle rassen samenbracht, die de held bleek te zijn van de zwarte bevrijdingsbeweging en die ondanks de wrede verhalen uit zijn kindertijd voortkwam uit een welhaast heilige familie.

De eerste zevenentwintig jaar van zijn leven klom Michael Jackson naar de absolute top van de showbusiness om vervolgens drieëntwintig jaar lang te proberen met dat verpletterende feit te leven. Hij was een vat van tegenstrijdigheden. Enerzijds kloeg hij openlijk over zijn verloren kindertijd, stelde hij zich vragen rond de hardhandige manier waarop zijn vader hem tijdens zijn jeugd onder nooit aflatende druk zette en was hij er zelfs jarenlang mee bezig zijn genetische verwantschap met de man uit te wissen. Maar anderzijds was hij de gevangene van zijn eigen prestatiedrang en minderwaardigheidsgevoel, want hij kon het niet verdragen dat Elvis nog steeds The King werd genoemd en dat Madonna de ene Grammy na de andere in de wacht sleepte.

Michael Jackson hulde zich ook graag in mysterie. Ik denk dat hij de overtuiging toegedaan was dat hij beroemd zou blijven zolang hij het de wereld moeilijk maakte er achter te komen wie hij werkelijk was. Jammer genoeg werd het mysterie dat hij als een rookgordijn rond zijn persoon had opgetrokken al snel geïnterpreteerd als de camouflage waarachter diepe en duistere geheimen schuilgingen.
Tijdens zijn uitvaartplechtigheid moest hij worden ontdaan van dat raadselachtige en slechte imago, wilde hij de eeuwigheid worden ingestuurd als een deugdzaam en godvruchtig man. Nu hij daar roerloos lag en zich niet meer kon verweren, werd hij door zijn familie helemaal ontbloot. Zijn ziel werd linea recta naar de hemel gecatapulteerd, terwijl hij zelf misschien nog graag wat tijd in het vagevuur had doorgebracht.

In het Staples Center in Los Angeles lag ongetwijfeld een man opgebaard die als popster rassenbarrières heeft doorbroken waar andere grote artiesten decennialang niet overheen geraakten. Elvis Presley langs de blanke kant en Louis Armstrong en Aretha Franklin langs de zwarte, om er maar een paar te noemen. Niet alleen slaagde Jackson erin grenzen te verleggen, hij plukte er op muzikaal en financiëel vlak ook royaal de vruchten van. Net zoals Barack Obama dat met een elegante vanzelfsprekendheid gedaan heeft in de politiek.
Jackson werd postuum gebombardeerd tot de Martin Luther King Jr. van zijn generatie en toch was hij zelf niet consequent waar het zijn eigen zwarte uiterlijk betrof. Ook trouwde hij tot twee keer toe met een blanke vrouw en kreeg hij drie blanke kinderen.

Ik vraag me af waar de echte Michael Jackson begint en eindigt? Is hij de man die de rest van de eeuwigheid zal doorbrengen in een gouden doodskist? Of zit hij verscholen in de witte handschoen die zijn broers en fans tijdens de uitvaartplechtigheid droegen? Of leeft hij verder in zijn eigen geniale liedjes die door zijn liefhebbende vrienden met veel emotie werden gespeeld en gezongen?
Ik heb gekeken naar het grootste media-event aller tijden en ik heb gehuild. En toen het afgelopen was, wenste ik dat ze enkel een minuut stilte hadden gehouden. Eerst een minuut stilte en dan de korte toespraak van zijn elf-jarige dochter Paris. Hier stond een kind dat als enige de moed en de kracht had om in één enkele zin te zeggen waar het voor haar op neerkomt: voor haar was hij de beste vader van de wereld.
De rest is bijzaak.
_

zondag 5 juli 2009

Big Brother is watching you

_
Indien jij dit jaar een van de uitverkorenen was die in de zinderende hitte op de wei van Werchter een zonneslag mocht gaan riskeren, dan is de kans groot dat iemand haargenau weet in welke biertent je jezelf lazarus hebt gezopen en hoe vaak je achteraf op toilet hebt gezeten of hulp bent gaan zoeken in een EHBO-post. Tenzij je nog een archaische gsm zonder bluetooth op zak hebt, in welk geval je ontsnapt bent aan het alziend oog van het hoogtechnologisch Big Brother-systeem dat dit jaar tijdens het rockfestival werd gebruikt.

Onderzoekers van de CartoGIS Cluster, vakgroep geografie, van de Universiteit van Gent hebben onder het mom van wetenschappelijk onderzoek zesendertig bluetooth-scanners opgehangen aan de omheining van het terrein om daarmee het verplaatsingsgedrag van de gemiddelde festivalganger te registreren. Bedoeling is om na te gaan of de voorzieningen efficiënt verspreid zijn en hoe de massa zich gedraagt vóór, tijdens en na een optreden, waar de bezoekers eten en drinken, waar ze blijven stilstaan en zitten.
De mensen in kwestie zijn zich van geen kwaad bewust. En dat is precies waar bij mij het schoentje knelt.
‘Het is geen schending van de privacy,’ verzekeren de onderzoekers ons. ‘We gaan namelijk niet de mens op zich traceren, maar het toestel.’
Ze kunnen dus niet zeggen of jij om middernacht nog een pintje bent gaan drinken, maar wel of je gsm het gedaan heeft. Ze kunnen ook niet zien hoeveel jointjes zoon- of dochterlief heeft gerookt, alleen hoe vaak zijn of haar gsm op bezoek is geweest in de tent van de buren, alwaar het toestel een tijdlang verdacht ritmische bewegingen heeft gemaakt. Of er een condoom gebruikt werd, kunnen de onderzoekers van de vakgroep geografie niet zeggen. Daar komt waarschijnlijk vanaf volgend jaar een studiegroep volksgezondheid aan te pas.

Natuurlijk is dit een schending van de privacy. Draai en keer het zoals je wil. Het is de eerste stap in de desensibilisering van de bevolking. Vandaag vinden we het niet erg om getracked te worden op Rock Werchter en morgen staan we toe dat ons komen en gaan, denken en doen gade geslagen, geregistreerd en gemanipuleerd wordt door een kleine groep van mensen aan wie ik de controle over mijn leven niet wil overhandigen.

Een kleine praktijkoefening. Stel je voor dat het stadsbestuur van Scherpenheuvel-Zichem op een dag beslist dit systeem te installeren in de straten rond de basiliek. Op die manier kunnen ze het gedrag van de bedevaarders en bezoekers tijdens de meimaand in kaart brengen. Hoeveel mensen gaan echt binnen in de basiliek? Hoeveel blijven er zitten tijdens de mis? Hoeveel brengen er een bezoek aan de kaarsenkapellen? Hoeveel tijd brengen ze door in het park? Wie doet de rozenkrans? Wie staat stil bij de kraampjes rond de kerk? Welke restaurants en café’s worden het meest gefrequenteerd? Waarom gaan ze hier vaker naar binnen dan daar? Hoe kunnen we daar iets aan veranderen? Wat kunnen we doen om er voor te zorgen dat ze op bepaalde plaatsten hun geld uitgeven? Hoe dirigeren we de mensenstroom? Hoe manipuleren we hun gedrag?

Orwelliaanse toestanden zijn het.
_