zaterdag 8 februari 2014

De saaiste gemeente

Vorig jaar was het om allerlei redenen niet gelukt. De deelname van Scherpenheuvel-Zichem aan de quiz De Slimste Gemeente op VIER liet dus nog een jaar op zich wachten. Voor de fans van het programma, de stad of – wie weet – de burgemeester was het dus ongeduldig aftellen. Vanop discrete afstand volgden zij in het najaar van 2013 de ups en downs tijdens de preselectie. Toen uiteindelijk bleek dat het duo topquizzers dat samen met onze burgervader onze eer mocht gaan verdedigen leden van de oppositie waren, dacht menigeen dat een meer evenwichtige vertegenwoordiging van onze stad nauwelijks mogelijk was. Ik hield nochtans mijn hart vast en uiteindelijk bleek dat geen overbodige voorzorgsmaatregel.
 
De doorgang van onze burgemeester Manu Claes (CD&V) en zijn oppositiepartners Sofie Coomans en Ronny Van Gossum (beide sp.a) op VIER is op zijn minst opmerkelijk te noemen. De zenuwen en zweetparels waren aandoenlijk, maar hoe zou je zelf zijn onder zoveel druk? Zeker wanneer je weet dat een doordeweekse aflevering van De Slimste Gemeente al snel een kijkcijferaantal van 300.000 haalt. Je zou voor minder je geheugen verliezen. Nochtans is Manu Claes een doorwinterde politicus, die al een en ander gewend is wat betreft televisieoptredens en andere media. Tijdens al die jaren en al die gecumuleerde mandaten heeft hij al voor heel wat hete vuren gestaan, zou je zo denken. Toch stel ik mij de vraag of een burgemeester die het lef heeft om met zijn oppositie aan zijn zij op televisie te verschijnen wel het gevoel heeft dat hij iets te vrezen heeft van die oppositie. Maar dat is politieke praat, en politiek hoort volgens sommigen niet thuis in een spelprogramma. Nochtans ben ik er zeker van dat dit trio voor Michiel Devlieger het gedroomde team was om de draak mee te steken, ware het niet dat hij al van bij de eerste minuut doorhad dat ze hun gevoel voor humor hadden thuisgelaten.  
 
Maar het was niet ons trio’s mislukte poging tot eeuwige televisieroem die bij mij ergernis uitlokte, het was de bevestiging van wat ik al wist: VIER is kampioen in uitlachteevee van de bovenste plank. Toen ze mensen op straat interviewden over wat onze stad dan zoal te bieden heeft, voerden ze enkele rampambassadeurs op die vonden dat er behalve de Basiliek in Scherpenheuvel-Zichem eigenlijk niets noemenswaardigs te ontdekken of beleven is. Niets is natuurlijk minder waar, maar volgens de makers van De Slimste Gemeente hoort die informatie ongetwijfeld enkel thuis in Vlaanderen Vakantieland.  
 
http://www.vier.be/deslimstegemeente/videos/niks-te-zien-hier/116414
 
-----
 
 
 
Een reactie is welkom, mits goede manieren.
 
 
 


zondag 3 november 2013

Heilige huisjes

'Heilige huisjes' van de hedendaagse Nederlandse
schilder Herbert Immer Willems
We hebben er een aantal in Scherpenheuvel. Heilige huisjes waartegen niet mag geschopt worden. Doe je dat toch, dan riskeer je publieke vierendeling of een andere tuchtmaatregel. Ik bedoel dat natuurlijk niet letterlijk. Al bij al valt het met de lijfstraffen in mijn dorp nog behoorlijk mee. Ik spreek uit ervaring. Ik heb al heel veel stoute dingen gezegd en gedaan, en toch mocht ik onlangs – Hilterfilmpje en andere kolder ten spijt – op de shortlist staan voor de Cultuurprijs 2014, in mijn hoedanigheid als auteur van De Madonna’s van Scherpenheuvel. Dank aan iedereen die mij kandidaat stelde en eveneens dank aan eenieder die voor mij stemde. Toch prijs ik mijzelf gelukkig dat ik niet op de eerste plaats geëindigd ben. Die eer kwam namelijk toe aan Bert ‘the Voice’ Voordeckers. Niet omdat hij finalist was in een liedjeswedstrijd, maar omdat hij van zingen houdt en het nog heel goed kan ook. Hij belichaamt Scherpenheuvel op zijn geheel unieke manier, en draagt dat gevoel uit naar de wereld. Daar krijgt hij volgend jaar, bij de prijsuitreiking, van zijn dorpsgenoten eindelijk de erkenning voor die hij verdient en daar ben ik blij om.

Er zijn een aantal waarden die Scherpenheuvel maken tot wat het doorheen de geschiedenis altijd geweest is. Centraal in dat verhaal staat uiteraard Maria. Zonder Haar zou noch het bedevaartsoord, noch het dorp er ooit gekomen zijn. Zij is de magneet die de mensen naar hier lokt. Ook de schitterende basiliek, waarin het genadebeeld van ons Liefvrouwke zo elegant gehuisvest is, speelt een grote rol. Niet alleen de geschiedenis van het gebouw, maar ook de fysieke vorm die het in de ruimte inneemt, hebben een tastbare betekenis in de levens van mensen. Je komt er niet alleen binnen, je mag er ook thuiskomen… als je dat wil.

En dan zijn er de kerkelijke tradities, de ijkpunten tijdens het jaar waarop bedevaarders en parochianen hun klok gelijk zetten. De twee belangrijkste momenten zijn zonder twijfel de opening van het bedevaartseizoen op 1 mei en de afsluiting op de eerste zondag van november, wanneer de Kaarskensprocessie uitgaat. Op die dag wordt het genadebeeld door de parochiepriester eigenhandig door de straten gedragen. Een zeldzaam moment waarop Maria de begrenzing van Haar heiligdom verlaat. Wie mee wil stappen, mag dat. Maar de interesse is niet meer wat ze ooit geweest is. Weten de mensen nog wel waarom die processie (vandaag al voor de 385e keer) uitgaat? Misschien is de meer correcte vraag wel: is dat nog belangrijk? Het aantal mensen dat nog om de religieuze betekenis van deze processie naar Scherpenheuvel komen is bij wijze van spreken op één hand te tellen. De rest loopt erbij om andere redenen.

En die andere redenen hebben alles te maken met de folklore van Scherpenheuvel, alles wat buiten de deuren van de basiliek gebeurt, maar ook bijdraagt tot de aantrekkingskracht. De wafels, de kaarsen, de jaarmarkt, de molentjes, de kraampjes. Zij lokken tegenwoordig meer dagtoeristen dan de basiliek zelf. Toeristen die zelfs in de 21e eeuw met veel plezier op daytrip komen, de moderne versie van de bedevaart, met de autobus, de wagen, de fiets en sporadisch ook nog te voet. De folklore is gegroeid samen met het bedevaartsoord. Snuggere commerçanten verkochten al zelfgemaakte paternosters en Mariabeeldjes toen er op de scherpe heuvel alleen nog maar een eikenboom stond.

Maar alles is eindig. Alles is gedoemd tot uitsterven. Ook folklore. Wanneer je de vleugels van een vogeltje afsnijdt, dan mag het nog zo enthousiast tsjilpen en met verlangen in het hart naar de blauwe lucht staren, vliegen zal het nooit meer doen.  Zo vergaat het ook de folklore van Scherpenheuvel. De horeca wordt door het stadsbestuur met strakke reglementen, taxen en beperkingen aan banden gelegd, wat ervoor zorgt dat de restaurants en tavernes een voor een de deuren sluiten. Het gebrek aan een ondubbelzinnig en kordaat parkeerbeleid zorgt voor wrevel en ongemak bij winkeliers, inwoners en bezoekers. Bij het toekennen van plaatsen op de jaarmarkten krijgen de handelaars van buitenaf voorrang op de eigen handelaars. En misschien nog wel het ergst van al: een doelbewust uitdoofbeleid bezegelt stilaan het tragische lot van het meest zichtbare volksgebruik in Scherpenheuvel: de kraampjes.

Heilige huisjes zijn er om tegen te schoppen. Ook in Scherpenheuvel. Afleren zal ik het nooit.

-----


Een reactie is welkom, mits goede manieren.



  

vrijdag 20 september 2013

Erotiek aan de basiliek

Er doet een verhaal de ronde over een zwervende straatartiest en krachtpatser die aan de kost komt met voorstellingen waarin hij aan zijn verbaasde publiek toont hoe hij met zijn borstspieren een ketting kan breken die strak rond zijn borstkas zit. Hij is een woesteling en een echte klootzak, die iedereen uitscheldt en zonder reden het leven zuur maakt. Toch slaagde hij erin een moeder te overtuigen om haar dochtertje aan hem te verkopen. Het kind toert samen met hem rond en wandelt langs het publiek met de pet waarin mensen na de voorstelling hun centje deponeren. Het is een schattig en naïef meisje, met een onbegrijpelijke onderdanigheid en trouw aan de bruut die haar constant afblaft, haar psychisch misbruikt en haar nauwelijks te eten geeft.
 
Het klinkt als een modern drama. Weer een man die een kind mishandelt. Weer een moeder die omwille van de armoede of de loempigheid haar eigen kind voor de leeuwen gooit. Maar nee, dit is de plot van de roadmovie La Strada uit 1953 van Federico Fellini, de prent die paus Franciscus gisteren noemde als zijn lievelingsfilm. La Strada is volgens sommige filmcritici Fellini’s grootste meesterwerk, maar sta mij toch toe verrast te zijn dat Franciscus niet The Song of Bernadette bovenaan zijn favorietenlijstje heeft staan. Probeert hij daarmee een bonuspunt te scoren? Wie weet was hij wel eerlijk tijdens het interview. Of misschien was het gewoon de nieuwste publiciteitsstunt van een paus die zich toch o zo graag als vergevingsgezind toont, want iedereen die iets van film kent, weet dat Fellini de katholieke kerk maar al te graag als huichelachtig afschilderde.
 
Franciscus deed deze bekentenis tijdens een uitgebreid interview in het Italiaanse religieuze tijdschrift La Civiltà Cattolica, waar heel wat ophef over ontstond. De manier waarop sommige nieuwsmedia over het interview berichtten, deed uitschijnen dat Franciscus revolutionaire nieuwe uitspraken had gedaan over homoseksualiteit en abortus. (Heel even beeldde ik mij in hoe verdoken Scherpenheuvelse homo’s met opluchting uit de kast zouden springen. Spring maar, zou ik zeggen, want wie heeft daar nu de toestemming of goedkeuring van de paus voor nodig.) Maar niets is minder waar. Toch onderscheidt hij zich van zijn voorganger door te zeggen dat hij elk mens als een individu wil bekijken, omdat een biechtstoel geen martelkamer is. Als iemand bereid is zich aan God over te geven, dan is het aan de betrokken priester om de oprechtheid van die persoon te evalueren, en niet een oordeel te vellen over zijn seksuele geaardheid of daden uit het verleden.  
 
Nu ja, dat zijn mooie woorden, maar de praktijk is in de meeste gevallen anders. Deze paus is niet aan zijn gat gedoopt, zeggen ze in Scherpenheuvel, en het PR-apparaat dat hij heeft ingehuurd speelt volledig in op zijn zachtaardige imago. Wat doet het toch deugd om naar hem te kijken en te denken: ‘Het gaat eindelijk de goede kant op met de katholieke kerk!’ Ik betrap mijzelf op die overpeinzing telkens ik naar een foto van hem kijk. Misschien is dit zo’n geval waarvan je kan zeggen: het is ’t gedacht dat telt.

Bron foto: Noordhollands Dagblad
Welke diepere betekenis heeft de hedendaagse kerk nog in het leven van Jan- of Jeanne-met-de-pet? Ik weet wat ze voor mij betekent, maar wie ligt daar vandaag de dag nog van wakker? In ieder geval niet de jongeman die binnenkort in de schaduw van de Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel een heuse schandaleuze seksshop opent. Ik heb uit goede bron vernomen dat de erotiek namelijk definitief haar intrede doet in het bedevaartsoord. Het is een kwestie van dagen of weken vooraleer u behalve een paternoster of een heiligenbeeldje ook een dildo zal kunnen kopen wanneer u op bedevaart komt. Vraag is alleen of u die ook zal kunnen laten wijden door de onderpastoor van dienst, om u tijdens het gebruik van mogelijk malheur te vrijwaren. Of zou dat toch een stap te ver zijn voor de moderne katholieke kerk?   


-------
Een reactie is welkom, mits goede manieren.

woensdag 7 augustus 2013

Wie hoog klimt...

Afgelopen maandag, de laatste dag van de zomerkermis in Scherpenheuvel, liet burgervader Manu Claes (CD&V) zich met behulp van een brandweerwagen de lucht in hijsen, om vanuit zijn verheven positie op zijn allerkleinste medeburgers neer te kijken, en hen te verblijden met teddybeertjes die hij edelmoedig en met de gulle hand naar beneden wierp. Hoe nobel een traditie dit beertjeswerpen voor sommigen ook moge zijn, voor mij heeft dit bizarre ritueel iets hoogmoedigs, iets koloniaals bijna. Bwana Kitoko die stukjes zilverpapier geeft aan de negertjes en daarbij de licht gebiedende woorden: Hou van mij! prevelt.

Voor de kinderen van Scherpenheuvel en omstreken is deze activiteit nochtans een hit. Ten minste als je hun ouders en grootouders mag geloven. Zij scharen zich als onstuimige supporters rond de afgebakende zone, de strijdarena waarin het nageslacht de eer van de familie moet verdedigen. Vader en moeder, oma en opa hitsen de kleuters op en brullen enkele laatste nuttige instructies, terwijl de burgemeester zich opmaakt om het eerste lustobject naar beneden te kieperen. ‘Maak je zo breed mogelijk!’ ‘Pak er zoveel als je kan!’ ‘Geef die kleine naast je maar een ferme stomp!’

Bij wijze van perverse grap gooit de burgemeester de eerste hagelwitte teddybeer niet naar beneden, maar omhoog. De verwarring op de gezichtjes van de kleuters is aandoenlijk. Ze zien hun donzige trofee de foute kant opgaan en vrezen heel even dat de erkentelijkheid die ze van hun ouders hoopten te krijgen, samen met dat verdomd stuk speelgoed in een baan rond de aarde wordt gelanceerd. Maar gelukkig heeft de zwaartekracht nog vat op Scherpenheuvel. Zonder verder oponthoud valt de teddybeer in de armen van de eerste gelukkige. Wat volgt is een verwarrend grijpfestijn, waarin de allerkleinsten vertrappeld worden en de ouders, die zich aan de rand van de arena bevinden, schaamteloos plastic zakken vullen met beertjes die in feite huilende, rood aangelopen kleuters toekomen.

Scherpenheuvel op haar gênantst, haar meest genadeloos en zonder twijfel haar lelijkst.
 
 
-----
Foto's van het beertjeswerpen vind je in de publieke Facebookgroep Scherpenheuvel.
 
Een reactie is welkom, mits goede manieren.

 

donderdag 11 juli 2013

55 Fiction

Een tijdje geleden organiseerde Ruth Joos tijdens haar programma op Radio 1 de schrijfwedstrijd 55 Fiction. Bedoeling was een kortverhaal te schrijven van maximum 55 woorden, titel niet inbegrepen.

Dit was mijn inzending.

---  

Zomer

Opgewekt leunt Amy over het lage tuinhek.
'Ik word vandaag zoveel jaar,' zegt ze en steekt vier vuile vingertjes in de lucht.
Haar vader verschijnt op het verwaarloosde terras, bierflesje in de hand.
'Val de buurvrouw niet lastig!' roept hij nijdig.
Amy fluistert: 'Toen mama een engel werd, heeft ze van papa een duivel gemaakt.'